BERG-wandelingen

Tijdens de BERG-wandelingen nemen kunstenaars en lokale experts je mee langs bijzondere plekken in en rond Maastricht. Vanuit hun eigen expertise vertellen zij over het landschap, de geschiedenis en de betekenis van de berg.

De wandelingen vertrekken om 14.00 uur vanaf Bureau Europa en eindigen daar ook.

Op het programma:

5 september
Arjun Das & Peter Broeren, gevolgd door Eline Kersten & Phil Klahs

12 september
Chaim van Luit & Joep Orbons, archeoloog en voorzitter van de Van Schaik Stichting

3 oktober
Aliki van der Kruijs & Reinier Hoon (Teler en onderzoeker, Goutte)
Welkomstwoord door curator Joep Vossebeld
Veld en mergel
Tour: van Bureau Europa door het stadspark naar Biesland en terug.
Praktisch: stevig schoeisel

4 oktober
Sanne Vaassen & Joep Orbons, archeoloog en voorzitter van de Van Schaik Stichting 
Welkomstwoord door curator Krien Clevis
Tour: stadswandeling We wandelen via het Onze Lieve Vrouwenplein en maken onderweg verschillende interessante tussenstops op plekken waar archeologische opgravingen hebben plaatsgevonden. Tijdens de wandeling en rondleiding wordt verder ingegaan op het begrip tijd en op de manier waarop archeologische opgravingen worden uitgevoerd. Vervolgens lopen we weer terug naar Bureau Europa.

11 oktober
Helena Linnert-Füller & Ties van de Werff (lector What Art Knows aan Zuyd Hogeschool)
Walking with the pigeon
Tour: stadswandeling: “We follow the pigeon through anecdotal reflections to explore the ambiguities of how we co-create urban space with nonhuman participants.”
Praktisch: Voertaal is in DU/EN. Makkelijk schoeisel.

17 oktober
Miriam Sentler & Wouter Osterholt, met Helen Verploegen & Bernadette van Heel
(beide onderzoekers op het gebied van mens-natuurrelaties, en werken met Natuurverweven aan het versterken van de relaties tussen mensen en de rest van de natuur).
Terugkeer naar de berg
Aanstaande zaterdag om 14.00 uur brengen we de fossielen replica's – gemaakt op basis van echte fossielen uit de ENCI-groeve tijdens het kunstproject

Neem je eigen fiets en tas mee. We verzamelen om 14.00 uur bij Bureau Europa voor een korte introductie door de kunstenaars en fietsen vervolgens met de fossielen replica's naar de ENCI-groeve. Miriam Sentler en Wouter Osterholt vertellen over hun werk, en onderzoekers gespecialiseerd in de relatie tussen mens en natuur – Bernadette van Heel en Helen Verploegen van het collectief Natuurverweven – spreken over het concept van 'terugkeren' in relatie tot mensen en niet-menselijke wezens. Het evenement duurt tot 17.00 uur. De tocht eindigt bij Chalet d'n Observant. Wie wil, kan met de groep terugfietsen naar Bureau Europa.

18 oktober
Mounir Eddib & Ernst Homburg (wetenschaps- en techniekhistoricus)
Sporen van ENCI en Regout in het Bosscherveld

In deze wandeling gaat het om de onderlinge verbanden tussen arbeid, cement, beton en keramiek. Ankerpunten zijn het Bassin, de Eiffelgebouw, met de Sphinxpassage, het ENCI-overslagstation Boschpoort, de gasfabriek, het Ravelijn, het complex van zakkenfabrikant Bates-Cepro, en de Zuid-Willemsvaart.
Praktisch: makkelijke schoenen. 

📍 Start: Bureau Europa, Boschstraat 9, Maastricht

ENCI-wandelingen

De voormalige ENCI-groeve is een plek waar natuur, industrie, geschiedenis en toekomst samenkomen. Tijdens de ENCI-wandelingen ontdek je het terrein onder begeleiding van een deskundige gids.

19 september
John Vinken, ENCI-gids

26 september
John Vinken, ENCI-gids

24 oktober VOL
John Vinken, ENCI-gids

7 november
Lola Morgado, Sarah Arevalo Palomares & John Vincken
Tijdens deze wandeling nemen John Vincken, Sarah Palomares en Lola Morgado je mee naar binnen in de ENCI-fabriek. Aan de hand van Johns verhalen reizen we terug naar de ‘gouden tijden’ en worden de herinneringen die in de materie besloten liggen, opnieuw tot leven gewekt. De wandeling zal voornamelijk in het Nederlands plaatsvinden. Verzamelpunt: de hoofdingang van de ENCI-fabriek. Hier ontvang je een veiligheidshelm.

📍 Start: ENCI-terrein, verzamelen bij de poort aan Lage Kanaaldijk 115, Maastricht

Let op: de BERG-wandelingen en ENCI-wandelingen zijn verschillende programmaonderdelen. Alleen de ENCI-wandelingen vinden plaats op het voormalige ENCI-terrein.

Workshops

Wil je niet alleen kijken en luisteren, maar ook zelf aan de slag? Tijdens verschillende workshops maak je op een actieve en creatieve manier kennis met thema’s rondom de berg.

15 & 16 oktober
Workshop Institute of Cartopology
Berghut Halverwege | Marlies Vermeulen & Remy Kroese

Donderdagavond 15 oktober
19.00 – 21.00 uur - lezing
Vrijdag 16 oktober
09.00 - 12.00 uur - ochtendprogramma
13.00 - 17.00 uur - middagprogramma 

6 november
13.00–15.00 uur – workshop met Ties van de Werff

Artistiek Onderzoek: maken met een dikke M
Of je nou naar kunstacademies kijkt, kunstfestivals, musea of galeries: overal zie je de term artistiek onderzoek. Wat is artistiek onderzoek? Hoe word je als maker of ontwerper een artistiek onderzoeker? En waarom zou je dat überhaupt moeten willen? In deze lezing neemt lector Ties van de Werff je mee in de wereld van artistiek onderzoek en kijk je naar manieren hoe je je maakproces kan verbreden en verdiepen. Na de lezing krijg je een oefening mee - geïnspireerd door Gustave Flaubert - zodat je thuis lekker zelf kan artistiek onderzoeken.
https://whatartknows.nl/

15.00–17.00 uur – workshop met Júlia Galarza Arévalo & Bente Scheffer

Klei workshop – Holding Void Together

De ENCI-steengroeve herbergt een immense leegte, achtergelaten door een gemeenschap die cement leverde aan andere gemeenschappen. In deze workshop willen we stilstaan bij de vraag hoe we nu, samen, bewust vorm kunnen geven aan een leegte. We stellen de vraag: wat willen we als gemeenschap samen koesteren en waar willen we ruimte voor maken?

Door klei te boetseren, gaan we een werkstuk maken dat de wanden vormt die deze tussenruimte omsluiten. Door ons te richten op het vat dat de leegte omvat, maken we dit anders onzichtbare concept tastbaar.

8 november
14.00–16.00 uur – workshop met Lola Morgado & Sarah Arevalo Palomares

Deze workshop bouwt voort op de dialogen tussen de ENCI-fabriek en A Memorial, het werk van Sarah Palomares en Lola Morgado dat wordt gepresenteerd als onderdeel van de tentoonstelling Van wie is de berg? Lola en Sarah begeleiden de deelnemers bij het vervaardigen van een vat van koper. Daarbij onderzoeken we de bijzondere eigenschappen van dit materiaal en staan we samen stil bij de vraag hoe materiële en belichaamde herinneringen ontstaan en veranderen door de ontmoeting tussen koper en het lichaam.

16.00–17.00 uur – evaluatie met Júlia Galarza Arévalo & Bente Scheffer

📍 Bureau Europa, Boschstraat 9, Maastricht

Lezingen

Naast de wandelingen organiseert Bureau Europa verschillende lezingen waarin experts vanuit hun eigen kennis en ervaring ingaan op de geschiedenis, verhalen en betekenis van de berg. De lezingen starten om 14.00 uur. 

6 september
Hans Ogg – oude grottenbezoeker
Korte inleiding door Joep Vossebeld

10 oktober
Irene Schrier – hoofd collecties bij Tracé, Limburgs Samenlevingsarchief. Als zodanig is zij verantwoordelijk voor het beheer en de ontsluiting van de archieven, de documentatie en de bibliotheek van Tracé.

Het Geheugen in de Berg: van bedrijfsarchief naar historische bron
Wat gebeurt er met een bedrijfsarchief als een bedrijf zijn deuren sluit? Documenten die ooit nodig waren om ENCI te laten functioneren, vertellen vandaag een veel groter verhaal: over industrie, arbeid, techniek en landschap. Wat ooit als bedrijfsarchief werd gevormd, is nu van grote historische waarde. Maar een archief is niet vanzelf bruikbaar als historische bron. Het feit dat er documenten bestaan, betekent nog niet dat de geschiedenis daarmee veiliggesteld is. Documenten kunnen beschadigen, verdwijnen, verspreid raken of hun context verliezen. Deze lezing vertelt over de weg van bedrijfsarchief naar historische bron: over het verwerven, bewaren en ontsluiten van het ENCI-archief en over de verschillende onderdelen waaruit dit archief bestaat. Met bijzondere aandacht voor het bergarchief en de fotocollectie wordt zichtbaar welke stappen nodig zijn om de historische waarde ervan voor de toekomst veilig te stellen. Want een archief veiligstellen is meer dan alleen dozen opslaan.

📍 Bureau Europa, Boschstraat 9, Maastricht